මෙතෙක් ලොව පුරා වාර්තා වූ පැරණිතම නෞකා අවශේෂ සොයා ගැනීමට පුරාවිද්‍යාඥයින් සමත්ව ඇති පුවත මේ වන විට ලෝකයේම අවධානය දිනාගැනීමට සමත්ව තිබෙනවා. තුර්කියේ දකුණු වෙරළ තීරයට ඔබ්බෙන් වූ මධ්‍යධරණී මුහුදු පතුලෙන් හමුවූ මෙම අද්භූත නෞකා අවශේෂයට වසර 4,400ත් 4,700ත් අතර අති දීර්ඝ කාලයක කැපී පෙනෙන ඉතිහාසයක් හිමියි.
මෙය මුල් ලෝකඩ යුගයට (Early Bronze Age) අයත් වන අතර, ඊජිප්තුවේ සුප්‍රකට ගීසාහි මහා පිරමීඩය ඉදිකරන ලද අතීත සමයට ආසන්න කාලයකට දිවයාම විශේෂත්වයක්.
තුර්කියේ මනරම් අන්තාලියා පළාතට අයත් කෙකොවා (Kekova) දූපත ආසන්නයේ, මීටර් 30ක් පමණ මුහුදු පතුලේ සැඟව පැවති මෙම අපූර්ව සොයාගැනීම අතීතයේ සොඳුරු නාවික රහස් රැසක් නැවත කරළියට ගෙන එනවා. ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුහුදු පතුලේ ගිලී තිබීම නිසා නෞකාවේ දැවමය කොටස් මුළුමනින්ම විනාශ වී ගොස් තිබුණද, මැටි බඳුන් (Amphorae) 30කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ විශාල ගල් නැංගුරම් (Stone anchors) තුනක් ඉතා හොඳ මට්ටමින් සොයා ගැනීමට පර්යේෂකයින්ට හැකි වී තිබෙනවා.
මෙම සොයාගැනීමත් සමඟින් ලෝක නාවික ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළීමටද හැකිවුණා. එහි හමුවූ පුරාවස්තුවල හැඩය සහ අලංකරණ ක්‍රමවේද අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පසුව, මීට පෙර ග්‍රීසියේ ඩොකොස් දූපත අසලින් හමුවූ වසර 4,200ක් පැරණි නෞකා අවශේෂය පරයා යමින් ලොව පැරණිම නෞකා අවශේෂය ලෙස මෙය වාර්තා අතරට එක්වුණා. පර්යේෂකයින් විශ්වාස කරන්නේ මෙම නෞකාව පෙරදිග මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ සිට ගමන් ඇරඹූ කාර්යබහුල වෙළඳ නෞකාවක් බවයි.
අතීත මිනිසාගේ ආහාර සංස්කෘතිය සහ ජීවන රටාව පිළිබඳවද මෙයින් අපූරු තොරතුරු රැසක් හෙළිවීමට නියමිතයි. නෞකාවේ තිබී හමුවූ මැටි භාජන කිහිපයක තවමත් ඉතිරි වී ඇති අපද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීම මගින්, එදා ඔවුන් ප්‍රවාහනය කළ ඔලිව් තෙල්, වයින් හෝ ගස්වල සජීවී යුෂ ආදී ද්‍රව්‍යයන් පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු අනාවරණය කර ගැනීමට පර්යේෂකයින් සූදානමින් සිටිනවා.
මුල් ලෝකඩ යුගයේ පැවති මුහුදු මාර්ග සහ පුරාණ සාගර වෙළඳාමේ තොරතුරු රැගත් මෙම අසිරිය, අතීතයට ගමන් කිරීමට ලැබුණු අපූරු ‘කාල කැප්සියුලයක්’ (Time capsule) බඳු බවයි පුරාවිද්‍යාඥයින් පවසන්නේ.
