දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව (Type 2 diabetes) ඇති පුද්ගලයින්ට දරුණු, ජීවිතයට තර්ජනයක් විය හැකි ඩෙංගු සංකූලතා ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති බව 'International Journal of Diabetes & Technology' හි පළවීමට නියමිත සමාලෝචන පත්රිකාවකට අනුව අනාවරණය වී ඇත. ඩෙංගු බහුලව පවතින ප්රදේශවල අවදානම් සහගත ජනගහනය වඩාත් හොඳින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, දියවැඩියා රෝගීන්ගේ සාමාන්ය ප්රතිකාර ක්රියාවලියට ඩෙංගු එන්නත ද ඇතුළත් කළ යුතු බව මෙමගින් යෝජනා කරයි.
රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඛණ්ඩව ඉහළ මට්ටමක පැවතීම හේතුවෙන් ප්රතිශක්තිකරණ ක්රියාවලිය දුර්වල වන බවත්, රුධිර වාහිනී වලට හානි සිදුවන බවත්, එමගින් දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් දරුණු ඩෙංගු ආසාදනවලට ගොදුරු වීමේ සම්භාවිතාව වැඩි කරන බවත් අධ්යයනයේ කතුවරුන් පෙන්වා දෙයි.
කතුවරුන්ට අනුව, මෙවැනි රෝගීන්ට “සයිටොකයින් ස්ටෝම්” (cytokine storm) ලෙස හැඳින්වෙන අධික ප්රදාහක ප්රතිචාරයක් වර්ධනය වීමේ වැඩි ඉඩක් පවතී. මේ හේතුවෙන් ඩෙංගු රක්තපාත උණ (dengue haemorrhagic fever), අභ්යන්තර රුධිර වහනය මෙන්ම දරුණු අවස්ථාවලදී රුධිර පීඩනය ශීඝ්රයෙන් පහත වැටීම මගින් මාරාන්තික තත්ත්වයක් විය හැකි ඩෙංගු කම්පන සහලක්ෂණය (dengue shock syndrome) පවා ඇති විය හැක.
මෙම පර්යේෂණ පත්රිකාව දියවැඩියා රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්ය ජෝතිදේව් කේසවදේව් මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් සම්පාදනය කර ඇති අතර, ඊට යුරෝපයේ ජාත්යන්තර දියවැඩියා සම්මේලනයේ තේරී පත් වූ සභාපතිනි වෛද්ය නීති පෝල් ඇතුළු ප්රමුඛ පෙළේ දියවැඩියා විශේෂඥයින් රැසක් සම-කර්තෘත්වය සපයා ඇත.
“ඉන්දියාවේ මිලියන 100 කට අධික ජනතාවක් දියවැඩියාවෙන් පීඩා විඳිති. දියවැඩියා රෝගීන්ට හෘදයාබාධ, ආඝාතය සහ තවත් බහුවිධ ආසාදන හා සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම 2-4 ගුණයකින් පමණ වැඩිය. ප්රතිකාර තිබියදීත්, අපේ රටේ 80-90% ක් පමණ දෙනාගේ රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම ඉහළ මට්ටමක පවතී. ඒ නිසා ඩෙංගු එන්නත දියවැඩියා රෝගීන්ගේ සාමාන්ය ප්රතිකාර ක්රමයේම කොටසක් විය යුතු බවට අපගේ නිර්දේශයේ සඳහන් කර තිබෙනවා” යැයි වෛද්ය ජෝතිදේව් indianexpress.com වෙත පවසා තිබුණි.
'Zandra Healthcare' හි දියවැඩියා සහ තරබාරුකම පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්ය රජීව් කෝවිල් මහතා සඳහන් කළේ, මෙය අහඹු සායනික පරීක්ෂණයක් (randomised trial) නොවන අතර දැනට පවතින සාක්ෂි පිළිබඳ සමාලෝචනයක් පමණක් බවයි. “ජාත්යන්තර නිරීක්ෂණ අධ්යයනවලින් පෙනී යන්නේ ඩෙංගු වැළඳෙන දියවැඩියා රෝගීන්ට දරුණු රෝගාබාධ සහ මරණයට පවා පත්වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම සම්බන්ධතාවය මගින්ම රෝගයට සෘජු හේතුව ඔප්පු නොවන අතර, වයස, තරබාරුකම, වකුගඩු රෝග, අධි රුධිර පීඩනය හෝ රුධිරයේ සීනි මට්ටම නිසි ලෙස පාලනය නොවීම වැනි කරුණු ද මෙම අවදානමට බලපෑ හැකිය” යැයි වෛද්ය කෝවිල් පැවසීය.
ඩෙංගු රෝගයේ මූලික රෝග ලක්ෂණ ඕනෑම අයෙකුට සමාන වන අතර අධික උණ, දැඩි ඇඟපත වේදනාව, හිසරදය, ඇස් පිටුපස වේදනාව, ඔක්කාරය සහ සමේ කුෂ්ඨ ඒ අතර වේ. කෙසේ වෙතත් දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් දිගටම පවතින වමනය, දැඩි උදරයේ වේදනාව, අධික නිදිමත ගතිය, විදුරුමස් හෝ නාසයෙන් රුධිරය වහනය වීම, මුත්රා පිටවීම අඩුවීම, කරකැවිල්ල හෝ හදිසි දුර්වලතාවක් ඇත්නම් ඒ පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව තේන් හි KIMS රෝහලේ දියවැඩියා අංශ ප්රධානී වෛද්ය විජේ නෙගාලූර් පවසයි. ආසාදන හේතුවෙන් රුධිරයේ සීනි මට්ටම හදිසියේම ඉහළ යා හැකි බැවින් මෙන්ම නිසි ලෙස ආහාර නොගැනීම නිසා රුධිරයේ සීනි මට්ටම පහත වැටිය හැකි බැවින් ඔවුන් නිතරම තම රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම පරීක්ෂා කළ යුතුය.
මදුරු විකර්ෂක භාවිතය, දිගු අත් සහිත ඇඳුම් ඇඳීම සහ නිවස අවට රැඳෙන ජලය ඉවත් කිරීම මගින් මදුරුවන් දෂ්ට කිරීම වළක්වා ගැනීමෙන් රෝගය වළක්වා ගැනීම ආරම්භ වේ. ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත්ව පවත්වා ගැනීම සඳහා දියවැඩියාව මනාව පාලනය කර ගැනීමද ඒ හා සමානව වැදගත් වන බව වෛද්ය නෙගාලූර් පවසයි. “ශරීරය නිසි ලෙස සජලනය කර තබා ගන්න, සමබර ආහාර වේලක් ලබා ගන්න, දිනක් හෝ දෙකකට වඩා පවතින උණක් නොසලකා හරින්න එපා. දියවැඩියාව ඇති අයෙකුට ඩෙංගු රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම්, රෝගය උත්සන්න වන තෙක් බලා නොසිට කල්තියාම වෛද්ය උපදෙස් ලබාගත යුතුය” යැයිද ඔහු වැඩිදුරටත් කීය.
“එන්නත් ලබා දීමේ නිර්දේශ අනුමත දර්ශක සහ ජාතික ප්රතිපත්තියට අනුකූලව සිදු විය යුතුයි” යනුවෙන් වෛද්ය කෝවිල් අවධාරණය කළේය.
දියවැඩියාව ඇති අයෙකුට ඩෙංගු වැළඳී ඇති බව හඳුනා ගතහොත්, ඒ සඳහා විශේෂ ප්රතිකාර හෝ අධීක්ෂණ ක්රම තිබේද යන්න ගැන අවධානය යොමු කිරීම වැදගත්ය. රෝගියාගේ තත්ත්වය, ආහාර රුචිය සහ සජලනය මත පදනම්ව සමහර දියවැඩියා ඖෂධවල “තාවකාලික වෙනස්කම්” කිරීමට අවශ්ය විය හැකි බව වෛද්ය නෙගාලූර් පෙන්වා දුන්නේය. “කාලෝචිත වෛද්ය අධීක්ෂණය මෙන්ම රුධිරයේ පට්ටිකා, රුධිරයේ ග්ලූකෝස් සහ සමස්ත සෞඛ්ය තත්ත්වය නිතිපතා නිරීක්ෂණය කිරීම මගින් දරුණු සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම විශාල ලෙස අඩු කළ හැකි අතර රෝගියාගේ සුවය ලැබීම වඩාත් පහසු කරයි” යනුවෙන් ද ඔහු සඳහන් කළේය.
