සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේ පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී විශේෂඥයන් පෙන්වා දුන්නේ, පසුගිය දශකය තුළ මෙරට පෙනහලු පිළිකා වැළඳීමේ ප්‍රවණතාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ඇති බවයි. මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව ඔබ දැනුවත් විය යුතු වැදගත්ම කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
වසර 10ක් තුළ 50%ක බියකරු වර්ධනයක්
ජාතික ශ්වසන විද්‍යායතනයේ (වැලිසර ළය රෝහල) උරහිස් කුහර පිළිබඳ විශේෂඥ ශල්‍ය වෛද්‍ය සමන් ඉද්දගොඩ මහතා පෙන්වා දෙන්නේ 2010 සිට 2020 දක්වා කාලය තුළ ලංකාවේ පෙනහලු පිළිකා රෝගීන්ගේ 50%ක පමණ වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙන බවයි.
මෙම තත්ත්වය පිරිමි සහ කාන්තා දෙපාර්ශ්වයටම එක හා සමානව බලපා ඇත. මේ වන විට පෙනහලු පිළිකාව පිරිමින් අතර ප්‍රධානතම පිළිකාවක් බවට පත්වෙමින් ඇති අතර, කාන්තාවන් අතර බහුලවම දක්නට ලැබෙන පිළිකා 10 අතරටද පැමිණ තිබේ.
පෙනහලු පිළිකා වැළඳීමට ප්‍රධානතම හේතුව දුම්පානය වුවද, වර්තමානයේ දුම් නොබොන පුද්ගලයන්, විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන් අතරද මෙම පිළිකා තත්ත්වය ඉහළ යෑමේ ප්‍රවණතාවක් දක්නට ලැබේ. ජාතික පිළිකා මර්දන වැඩසටහනේ ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ හසරැලි ප්‍රනාන්දු මහත්මිය සඳහන් කළේ පෙනහලු පිළිකාවලින් 90%ක්ම දුම්පානය නිසා සිදු වුවද, අන් අය තබන දුම් ආශ්වාස කිරීම හෙවත් "ද්විතීක දුම්පානය" (Passive Smoking) නිසා දුම් නොබොන අයටද මෙම බරපතළ අවදානම එල්ල වන බවයි.
අප ජීවත් වන පරිසරයේ සිදුවන වායු දූෂණය පෙනහලු පිළිකා සඳහා තවත් ප්‍රධාන හේතුවකි. වාහන සහ කර්මාන්තශාලා මගින් පිටවන දුමාරය බාහිර පරිසරය දූෂණය කරන අතර, නිවෙස් තුළ සිදුවන වායු දූෂණයද මීට සෘජුවම බලපායි. විශේෂයෙන්ම නිසි වාතාශ්‍රයක් නොමැති කුස්සිවල දර හෝ භූමිතෙල් ලිප් භාවිත කිරීමේදී පිටවන දුම නිවස තුළ සිරවීමෙන් ශ්වසන පද්ධතියට දැඩි හානි සිදු වේ.
වායු දූෂණයට අමතරව, දීර්ඝකාලීනව පවතින ශ්වසන රෝග, පස සහ ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිතව පවතින "රේඩෝන්" (Radon) නැමැති විකිරණශීලී වායුවට නිරාවරණය වීම මගින්ද පෙනහලු පිළිකා ඇති විය හැක. එසේම ඇස්බැස්ටෝස් සහ සිලිකා වැනි පිළිකාකාරක ද්‍රව්‍ය රැකියා ස්ථානයේදී හෝ බාහිර පරිසරයේදී ආශ්වාස කිරීමට සිදුවීමද මෙම අවදානම ඉහළ නංවන ප්‍රධාන සාධක අතර වේ. එම නිසා පිරිසිදු වාතාශ්‍රය තහවුරු කරගැනීම සහ මෙවැනි හානිකර ද්‍රව්‍යවලින් ආරක්ෂා වීම සියලු දෙනාගේම සෞඛ්‍යයට ඉතා වැදගත් වේ.
