ads
Feature

ඔබ අවදිව සිටින විටත් මොළය සිහින දකින බව නවතම පර්යේෂණයකින් හෙළි වෙයි

zira-fb
zira-twitter
zira-whatsapp
zira-viber
zira-fb
zira-twitter
zira-whatsapp
zira-telegram
zira-viber
අප සාමාන්‍යයෙන් විශ්වාස කරන්නේ සිහින දැකීම යනු නින්දට පමණක් සීමා වූ ක්‍රියාවලියක් බවයි. විශේෂයෙන්ම තද නින්දේ පසුවන විට ඇතිවන "REM" (Rapid Eye Movement) අවධියේදී සිහින දකින බව විද්‍යාත්මකව තහවුරු කර ඇත

එහෙත්, නවතම ස්නායු විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයකින් හෙළි වී ඇත්තේ අප හොඳින් අවදිව, එදිනෙදා වැඩකටයුතුවල නිරත වී සිටින විට පවා අපගේ මොළයේ ඇතැම් කොටස් "සිහින දකින" තත්ත්වයක පවතින බවයි. මෙම සොයාගැනීම මිනිස් විඥානය සහ මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ අප මෙතෙක් දැරූ මතයන් වෙනස් කිරීමට සමත්ව ඇත.

ස්වභාවිකවම අප අවදිව සිටින විට අවධානය වෙනතකට යොමු වීම හෝ "දිවා සිහින" (Daydreaming) දැකීම සාමාන්‍ය දෙයකි. එහෙත් මෙම පර්යේෂණය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ එය හුදු සිතුවිලි අතර අතරමං වීමක් පමණක් නොව, මොළයේ සෛල මට්ටමින් සිදුවන නින්දට සමාන ක්‍රියාවලියක් බවයි.

මෙම අධ්‍යයනය සිදුකළ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ අප අවදිව සිටින විට මොළයේ සමහර කොටස් තත්පර කිහිපයකට "නිදාගන්නා" බවයි. මෙය "Local Sleep" හෙවත් ස්ථානීය නින්ද ලෙස හඳුන්වයි. අප යම් කාර්යයක නිරත වී සිටියද, මොළයේ ඇතැම් නියුරෝන තාවකාලිකව ක්‍රියා විරහිත වී නින්දේදී මෙන් මන්දගාමී තරංග නිකුත් කිරීමට පටන් ගනී. 

මෙම අවස්ථාවලදී අපගේ දෑස් විවෘතව පැවතියද, මොළය අභ්‍යන්තරිකව සිහිනමය අත්දැකීමකට සමාන තත්ත්වයක් අත්විඳියි. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ පොතක් කියවමින් සිටින විට එකම පේළිය කිහිප වතාවක් කියවීමට සිදුවීම හෝ ඔබ කරමින් සිටි දේ මොහොතකට අමතක වීම මෙවැනි "ස්ථානීය නින්දක" ප්‍රතිඵලයක් විය හැකිය.

අවදිව සිටින විට මොළය මෙලෙස සිහිනමය තත්ත්වයකට පත්වීම සැමවිටම අහිතකර නොවේ. පර්යේෂකයන් පවසන පරිදි, මෙම ක්‍රියාවලිය මොළයේ නිර්මාණශීලී සිතුවිලි ජනනය කිරීමට උපකාරී වේ. අප යම් ගැටලුවකට විසඳුමක් සෙවීමට වෙහෙසෙන විට, මොළය ස්වයංක්‍රීයව මෙවැනි "සිහින" තත්ත්වයකට පත්වීම හරහා අලුත් සම්බන්ධතා සහ අදහස් ගොඩනැගීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දෙයි.

මොළයේ 'Default Mode Network' (DMN) ලෙස හඳුන්වන පද්ධතිය මෙහිදී ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. අප බාහිර ලෝකය කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකරන සෑම අවස්ථාවකම මෙම පද්ධතිය සක්‍රීය වන අතර, එය අපගේ අතීත මතකයන් සහ අනාගත අපේක්ෂාවන් එකිනෙක පටලවමින් "අවදි සිහින" නිර්මාණය කරයි.

කෙසේ වෙතත්, අවදිව සිටියදී සිහින දැකීම ඇතැම් අවස්ථාවලදී භයානක විය හැකිය. විශේෂයෙන්ම රිය පැදවීමේදී හෝ යන්ත්‍ර සූත්‍ර ක්‍රියාකරවීමේදී මොළයේ සෛල මෙලෙස "ස්ථානීය නින්දකට" පත්වුවහොත් එය බරපතල අනතුරු වලට මඟ පාදයි. අධික වෙහෙස සහ නින්ද නොමැතිකම මෙම තත්ත්වය උග්‍ර කරයි. ඔබ නිසි පරිදි නින්දක් ලබා නොගන්නේ නම්, ඔබේ මොළය බලහත්කාරයෙන් අවදිව සිටින විට නින්දේ කොටස් (Micro-sleep) ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. මෙහිදී පුද්ගලයා අවදිව සිටින බව පෙනුනද, මොළයේ ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ වේගය අතිශය මන්දගාමී වේ.

0%
0%
0%
0%
Comments